Wada ukryta samochodu – czym jest i co dalej?

Wada ukryta samochodu to niedoskonałość, o której nie wiedziałeś w chwili zakupu, ale wiedział o niej sprzedawca – i tę wiedzę zataił. Na szczęście w takiej sytuacji nie jesteś bez rozwiązania, bo istnieją sposoby na pociągnięcie sprzedającego do odpowiedzialności.

W momencie zakupu pojazdu każdy stara się jak najlepiej sprawdzić auto na stacji diagnostycznej czy u mechanika samochodowego, jednak większość wiedzy o jego stanie pochodzi od sprzedającego. Może się zdarzyć, że ten zatai wiedzę o wadach ukrytych samochodu używanego, bo wie, że wymagałyby one obniżenia ceny samochodu. Jeśli wada ukryta pojazdu wyjdzie na jaw po sprzedaży, nadal masz w ręku narzędzia, aby sobie z tym poradzić.

Co to jest wada ukryta?

Wada ukryta to defekt pojazdu, który istniał w momencie sprzedaży, ale nie był znany kupującemu i nie został ujawniony przez sprzedawcę. Tak można opisać to najprościej, bo nie ma jednoznacznej definicji wady ukrytej w polskim prawie. Kluczowym aspektem jest tutaj fakt, że wady tej nie dało się łatwo zauważyć podczas rutynowych oględzin czy jazdy próbnej.

Warto wiedzieć! Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego przedmiot jest wadliwy, jeżeli nie ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego, lub nie nadaje się do celu, o którym kupujący informował sprzedawcę przy zawarciu umowy.

Jakie są rodzaje wad ukrytych?

Wady ukryte można podzielić na dwie główne kategorie: wady fizyczne oraz prawne. W kontekście technicznym najczęściej spotykamy się z tymi pierwszymi, do których mogą zaliczać się:

• wady konstrukcyjne i mechaniczne – poważne uszkodzenia silnika (np. pęknięty blok), awarie skrzyni biegów, zamaskowane ślady po poważnych wypadkach (np. prostowana rama), niesprawne systemy bezpieczeństwa (brak poduszek powietrznych zastąpionych opornikami),
• wady eksploatacyjne maskowane celowo – stosowanie zagęszczaczy oleju, by ukryć kopcenie silnika, lub cofanie licznika przebiegu.

Z kolei wady prawne to sytuacje, w których auto jest obciążone prawem osoby trzeciej (np. jest przedmiotem zastawu skarbowego lub pochodzi z kradzieży).

Co zrobić w razie zakupu samochodu z wadą ukrytą?

Jeśli ukryte wady samochodu wyjdą na jaw po zawarciu umowy kupna-sprzedaży samochodu, ale jest jasne, że istniały w trakcie transakcji, masz prawo domagać się odpowiedniej rekompensaty. To, jak ona wygląda, zależy od tego, na jakich warunkach nabyłeś auto.

Wada ukryta samochodu a zakup samochodu od osoby prywatnej

W relacji z osobą fizyczną obowiązują przepisy o rękojmi zawarte w Kodeksie cywilnym. Sprzedawca odpowiada za wady, o których wiedział, a których nie ujawnił. Jeśli w umowie kupna samochodu nie znalazł się zapis o wyłączeniu rękojmi (co jest dopuszczalne w transakcjach między osobami prywatnymi), kupujący ma pełne prawo do roszczeń.

Co zrobić, gdy sprzedawca samochodu celowo wyłączył rękojmie, bo wiedział o wadzie ukryte samochodu i nie chciał ponosić z jej tytułu konsekwencji? Nadal możesz dochodzić swoich praw na podstawie przepisów kodeksu cywilnego dot. wad ukrytych. Wymaga to jednak wejścia na ścieżkę sądową i zatrudnienia rzeczoznawcy.

Wada ukryta a zakup od komisu samochodowego

Kupując auto w komisie (jako konsument od przedsiębiorcy), jesteś w znacznie lepszej sytuacji prawnej. Sprzedawca profesjonalny nie może całkowicie wyłączyć rękojmi, a jedynie ograniczyć jej czas trwania (minimum do roku). Co więcej, jeśli wada wyjdzie na jaw w ciągu dwóch lat od wydania auta, domniemywa się, że istniała ona w chwili przejścia niebezpieczeństwa na kupującego.

Zakup samochodu na firmę a wada ukryta

W relacjach B2B (firma-firma) przepisy są surowsze. Przedsiębiorca ma obowiązek niezwłocznego zbadania rzeczy. Jeśli wada nie zostanie zgłoszona natychmiast po jej wykryciu, kupujący może stracić uprawnienia z tytułu rękojmi. Warto dokładnie przeanalizować zapisy umowy, gdyż w obrocie profesjonalnym rękojmia jest bardzo często wyłączana. Wtedy, gdy wada ukryta samochodu wyjdzie na jaw, pozostaje Ci spór sądowy między stronami umowy kupna-sprzedaży.

Jak skorzystać z rękojmi za wady ukryte?

Aby skorzystać z rękojmi, musisz na piśmie powiadomić sprzedającego o wadzie związanej z pojazdem, która wyszła na jaw po zakupie auta, a domniemywa się, że istniała wcześniej. W pierwszej kolejności należy wysłać do sprzedawcy pisemną reklamację z tytułu rękojmi (najlepiej listem poleconym za potwierdzeniem odbioru). Jako kupujący możesz domagać się jednego z czterech rozwiązań:

• obniżenia ceny pojazdu – w takiej proporcji, w jakiej pozostaje wartość auta z wadą ukrytą do wartości auta sprawnego,
• usunięcia wady – czyli naprawy samochodu używanego na koszt sprzedającego,
• wymiany na nowy towar – to spotyka się rzadko w przypadku samochodów używanych, ale może się zdarzyć przy komisach,
• odstąpienia od umowy – tę ścieżkę możesz wybrać, jeśli wada ukryta samochodu jest na tyle istotna, że uniemożliwia utrzymanie pojazdu w stanie technicznym odpowiednim do bezpiecznego poruszania po drogach.

Sprzedający samochód używany ma 14 dni na to, żeby odpowiedzieć na Twoje oświadczenie o wadach związanych z zakupionym autem. Jeśli je uzna, możesz dogadać się co do sposobu naprawy usterki tak, aby nie zagrażała innym uczestnikom ruchu i przywracała wartość pojazdu. Jeśli jej nie uzna, możesz nadal skutecznie dochodzić swoich praw na mediacjach czy w sądzie.

Jak wykazać wady ukryte?

Aby wystąpić o zwrot poniesionych kosztów z napraw wad związanych z pojazdem, które to istniały już w momencie jego sprzedaży, musisz mieć odpowiednie dokumenty i dowody. Aby skutecznie wykazać wadę, warto zgromadzić:

• opinię rzeczoznawcy samochodowego – to najsilniejszy argument w sporze, bo ekspert potrafi ocenić, czy usterka powstała nagle, czy była maskowana,
• historię serwisową – dokumenty z ASO lub systemów raportowych, które mogą potwierdzić np. wyższy przebieg w przeszłości,
• dokumentację fotograficzną – zdjęcia elementów, które noszą ślady niefachowych napraw lub uszkodzeń.

Wada ukryta a wypadek drogowy

Jeśli wada ukryta (np. niesprawny układ hamulcowy lub wystrzelone wcześniej poduszki powietrzne) stała się bezpośrednią przyczyną wypadku, sprawa nabiera charakteru karnego i odszkodowawczego. W takim przypadku sprzedający może ponosić odpowiedzialność nie tylko finansową, ale i karną za narażenie życia i zdrowia. Dochodzenie odszkodowania obejmuje wówczas nie tylko wartość auta, ale także koszty leczenia, rehabilitacji czy zadośćuczynienie. Potrzebujesz wówczas opinii rzeczoznawcy, która przyda się też do ubezpieczenia OC.

W przypadku niektórych wad, na przykład niesprawnego układu hamulcowego, który stał się przyczyną wypadku, ubezpieczyciel może próbować obciążyć Cię kosztami poniesionych odszkodowań z uwagi na brak dopilnowania stanu technicznego pojazdu. Z tego powodu dowody przydadzą się, aby wskazać na wadę ukrytą samochodu i skierować ewentualne roszczenia regresu ubezpieczeniowego w stronę sprzedającego – Katarzyna Gaweł, specjalistka ds. ubezpieczeń komunikacyjnych