Podatek od kupna samochodu – najważniejsze informacje

Jeśli kupisz w Polsce używany samochód od osoby prywatnej, musisz zapłacić od transakcji tak zwany podatek od czynności cywilnoprawnych, zwany również PCC. Tylko w kilku przypadkach obowiązuje zwolnienie z tego obowiązku.

Podatek PCC każdorazowo należy zapłacić w ściśle określonym terminie, a jego wysokość jest zmienna i wyliczana na podstawie określenia 2% od kwoty zawartej na umowie kupna-sprzedaży pojazdu. W niektórych przypadkach jednak może się okazać, że Urząd Skarbowy nakaże opłacenie kwoty wyższej. Sprawdź, co musisz wiedzieć na ten temat.

Podatek od kupna samochodu – kogo dotyczy?

Podatek PCC musi być zapłacony w sytuacjach, w których umowa kupna-sprzedaży zawierana jest między dwiema osobami fizycznymi, nieprowadzącymi działalności gospodarczej. Oznacza to, że jeśli sprzedający nie jest podatnikiem VAT, jesteś zobowiązany do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych. Choć mowa tutaj przede wszystkim o samochodach, PCC należy zapłacić również w razie zakupu:

• nieruchomości,
• ruchomości (np. sprzętów RTV czy maszyn rolniczych, przyczep),
• praw majątkowych.

Uwaga! PCC, czyli podatek od czynności cywilnoprawych, a także okoliczności jego płacenia ustalane są przez ustawę z dnia 9 września 2000 r. na ten temat.

Kto powinien zapłacić podatek PCC?

Jak obliczyć wysokość podatku od zakupu samochodu?

Wysokość podatku PCC od zakupu używanego samochodu wynosi 2% jego wartości rynkowej, którą możemy określić np. sprawdzając ceny innych aut o tej samej marce, modelu i roczniku. Należy pamiętać, aby pod uwagę wziąć cenę pojazdu z dnia transakcji, a także miejsce zamieszkania poprzedniego właściciela.

Przykład:

Pan Andrzej z Wrocławia nabył używany samochód od zbywcy mieszkającego w Kaliszu. Zapłacił 20 000 zł. Jeśli takie same auto kupiłby w stolicy Dolnego Śląska, mógłby za nie zapłacić nawet 2000 zł więcej. Jednak obliczając kwotę podatku PCC, pan Andrzej wziął pod uwagę cenę rynkową pojazdu dla Kalisza, a nie Wrocławia. W efekcie danina na rzecz fiskusa wyniosła 2% od 19 000 zł (380 zł), a nie 2% od 21000 zł (420 zł). Dzięki temu nabywca auta zaoszczędził 40 zł.

Ważne, aby obliczając wysokość PCC nie brać pod uwagę jedynie kwoty, którą zapłaciliśmy za nabycie auta poprzedniemu właścicielowi, lecz uwzględnić cenę rynkową. W razie dużych rozbieżności urząd skarbowy może zakwestionować wysokość podatku do zapłaty.

Zaniżanie wartości pojazdu a PCC

PCC naliczany jest od wartości pojazdu. Wiele osób chcąc zaoszczędzić ma tendencję do celowego zaniżania ceny samochodu wpisanej do umowy. Takie praktyki często są zgubne – szczególnie, jeśli kwota wpisana na umowie jest dużo niższa. Jeśli kupujący opłaci podatek od zaniżonej kwoty, urząd skarbowy może wezwać do jego wyrównania do obowiązującej wartości, wyliczonej według rynkowej ceny pojazdu. Jeżeli rozbieżność wartości rynkowej i tej wpisanej na umowie jest znaczna, to w skrajnym przypadku można ponieść odpowiedzialność karno-skarbową za przestępstwo skarbowe.

Zaniżanie wartości auta znajduje jedynie uzasadnienie wówczas, gdy nabywany pojazd jest uszkodzony. Po przedstawieniu dokumentacji fotograficznej czy kosztorysu naprawy, urząd skarbowy może wyrazić zgodę na obliczenie podatku na podstawie ceny pojazdu widniejącej na umowie.

Ile czasu mam na zapłacenie podatku PCC?

W świetle przepisów nabywca ma 14 dni kalendarzowych na zapłacenie podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) od momentu powstania obowiązku podatkowego. W przypadku zakupu samochodu obowiązek ten powstaje w dniu zawarcia umowy kupna-sprzedaży. Oznacza to, że od tego dnia liczy się czas, w którym musisz zarówno uregulować podatek, jak i złożyć deklarację PCC-3 w urzędzie skarbowym.

Jaka jest kara za nieopłacony opłacony podatek PCC?

Jeśli z jakiegoś powodu nie opłacisz podatku PCC wcale albo nie zdążysz w wyznaczonym terminie, może być to uznane za wykroczenie skarbowe lub przestępstwo skarbowe. W razie opóźnionej zapłaty możesz złożyć w urzędzie tak zwany czynny żal, w którym przyznajesz się do swojego błędu oraz zobowiązujesz do wniesienia opłaty wraz z należnymi odsetkami. To może uchronić Cię przed karą grzywny, która w 2026 roku wynosi od kilkuset złotych do nawet 90 000 zł.

Jak zapłacić podatek od kupna samochodu?

Najpierw musisz złożyć w urzędzie skarbowym deklarację PCC-3. Jeśli kupujących jest kilku, trzeba złożyć ją wraz z załącznikiem PCC-3/A. W deklaracji podajesz:

• NIP lub PESEL,
• informacje o samochodzie, które pozwolą na określenie jego wartości rynkowej,
• wyliczoną kwotę należnego podatku.

Do deklaracji warto złożyć jako załącznik umowę kupna-sprzedaży. Jeżeli pojazd jest uszkodzony, a przez to cena faktyczna niższa od rynkowej, dodaj odpowiednią dokumentację do deklaracji. Mogą to być na przykład zdjęcia lub ekspertyza specjalisty.

Taką deklarację możesz złożyć  na następujące sposoby:

• dostarczyć osobiście,
• przesłać drogą elektroniczną przez e-urząd,
• wysłać listem poleconym.

Po złożeniu deklaracji przychodzi czas na opłacenie należności wobec fiskusa. Podatek od kupna pojazdu należy wpłacić na rachunek bankowy urzędu skarbowego właściwego dla miejsca zamieszkania nabywcy pojazdu używanego. Można to również zrobić drogą elektroniczną.

Ubezpieczenie OC samochodu używanego – o tym pamiętaj!

Po zakupie używanego pojazdu stajesz się z dniem jego nabycia odpowiedzialny za ciągłość OC. Jeszcze przed zakupem samochodu sprawdź, czy jest on ubezpieczony i do kiedy, a jeśli zbywca kupił polisę na raty, poproś go o przekazanie potwierdzenia dokonania wpłat. 

Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny jest w stanie wykryć nawet jednodniową przerwę w ciągłości OC. Jeśli według umowy kupna-sprzedaży Ty stałeś się wówczas właścicielem pojazdu, możesz otrzymać wezwanie do opłacenia stosownej grzywny

– Katarzyna Gaweł, specjalistka ds. ubezpieczeń komunikacyjnych

Kary za brak OC są dotkliwe i w każdym roku zmieniają się wraz z minimalnym wynagrodzeniem brutto:

OC zbywcy – zostawić czy wypowiedzieć?

Wraz z pojazdem otrzymasz OC zbywcy, bo polisa ta jest obowiązkowa i przypisana do pojazdu. Możesz:

• kontynuować polisę,
• wypowiedzieć ją w dowolnym momencie.

Kontynuacja jest opłacalna, jeśli polisa OC nie będzie rekalkulowana tak, że będziesz musiał do niej dopłacić. W takim przypadku warto w kalkulatorze OC sprawdzić, ile kosztuje korzystna polisa na ten moment.

Uwaga! Pamiętaj, że OC zbywcy nie przedłuża się automatycznie. Zadbaj o to, aby kupić polisę z zachowaniem ciągłości ubezpieczenia i nie narażać się na kary.